Beter een betrokken buur, dan onenigheid achteraf

Beter een betrokken buur, dan onenigheid achteraf

‘Dan informeren we de omgeving nog even.’ Een gedachte die tot voor kort regelmatig voorbij kwam bij het inrichten van een gebied. Tot in 2009 een mogelijk nieuwe Omgevingswet werd ingebracht. Het heeft lang geduurd maar vijftien jaar later is deze toch echt van kracht. De nieuwe wet moet zorgen voor een samenhangende aanpak van de leefomgeving, ruimte voor lokaal maatwerk en betere en snellere besluitvorming. Met de Omgevingswet komt er meer nadruk te liggen op participatie en moeten ondernemers, overheidsorganisaties en bewoners laten zien hoe ze de omgeving betrekken in hun vergunningsaanvraag. Het doel: een goede balans tussen benutten en beschermen van de fysieke leefomgeving met meer samenhang. Luka Kors, adviseur bij Bijl PR dook dieper in dit onderwerp en geeft zijn mening: ‘’Het is een goede wet die de omgeving een stem geeft. Nu is het aan de bedrijven hier de juiste invulling aan te geven.’’

In de praktijk weten we nog niet precies wat de Omgevingswet gaat betekenen. Wel is zeker dat overheden verplicht aan participatie moeten doen wanneer zij een omgevingsvisie, omgevingsplan, omgevingsprogramma, projectbesluit, omgevingsverordening of waterschapverordening opstellen. Dit betekent dat bedrijven worden gestimuleerd bewoners te betrekken bij hun plannen. Toch zijn ze het nog niet verplicht. De gemeenteraad kan het overigens wel opleggen wanneer het gaat om een activiteit die niet in het omgevingsplan staat en er dus een vergunning nodig is.

De wet schrijft voor: het in een vroegtijdig stadium betrekken van belanghebbenden (burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en bestuursorganen) bij het proces van de besluitvorming over een project of activiteit. Betekent dit dat enkel informeren genoeg is? En hoe streng gaan vergunningsverleners hierin zijn? Eén ding is zeker; je kunt beter je omgevingscommunicatie nu al op orde hebben, dan achteraf iets te moeten herstellen. Wat ons betreft is het achteraf informeren van de omgeving definitief verleden tijd.

Wat betekent de nieuwe wet voor bedrijven?

Onze leefomgeving verandert steeds, bijvoorbeeld door de bouw van woningen, of door de inrichting van een stuk land als speeltuin. Of het nu gaat om nieuwe plannen van de overheid, een ondernemer, van uw buren of van uzelf: het is belangrijk om hierover vroeg met elkaar in gesprek te gaan. Dat zijn de woorden van de Rijksoverheid over de nieuwe Omgevingswet. Ondernemers, overheden en bewoners moeten vanaf 1 januari 2024 in vergunningsaanvragen duidelijk aangeven wie er vooraf betrokken zijn, hoe de participatie met de omgeving is ingericht en welke uitkomsten er uit de participatie zijn gekomen.

Of het nu gaat over de nieuwe inrichting van de speeltuin of het bouwen van een nieuwe fabriek. Het is belangrijk het gesprek met elkaar aan te gaan en te weten wat de omgeving van het plan vindt. Met de nieuwe wet wordt het dus verplicht goed over de omgeving na te denken en de mening van omwonenden serieus te nemen. Wanneer de relatie met de omgeving goed is, is de kans groter dat een participatietraject succesvol verloopt. Maar is dit niet het geval of weet je überhaupt niet hoe de omgeving over je denkt? Dan wordt het tijd het gesprek aan te gaan.

Het Burengesprek

Een goed voorbeeld is Stichting Burengesprek Botlek Europoort. Een initiatief dat Bijl PR in 2019 heeft ontwikkeld voor de omgeving Botlek-Europoort. Het Burengesprek-platform faciliteert de dialoog tussen industriebedrijven uit de Botlek-Europoort, overheden en bewoners van het gebied. Dit alles voor een gezonde en veilige leefomgeving. Het platform bestaat uit een website waar de bedrijven ontwikkelingen binnen het bedrijf delen en socialmediakanalen waar de dialoog tussen bewoners en bedrijven plaats vindt. Ook organiseert het Burengesprek fysieke ontmoetingen.

Het Burengesprek staat voor wederzijds begrip tussen bedrijf en bewoner en een goed geïnformeerde omgeving. Is het de omgeving het altijd met elkaar eens? Zeker niet. Bepaalt de omgeving hiermee alles wat er in het gebied gebeurt? Ook dat niet. Er wordt in ieder geval wel gepraat, de voors en tegens worden besproken en suggesties worden meegenomen in de besluitvorming. In het geval van het Burengesprek wordt er, in samenwerking met DCMR en de Veiligheidsregio Rijnmond, bijvoorbeeld goed gekeken naar hoe de bedrijven klachten kunnen oplossen en het liefst ook voorkomen. De aanpak wordt vervolgens besproken met de omgeving.

Tips voor een goede buur:

Ga de wijk in
De lokale aanpak hierin is key. Ga de omgeving in en spreek verschillende stakeholders aan. Nodig ze uit voor een fysieke ontmoeting. Er is niet altijd een hele bijeenkomst voor nodig. Doe je dit wel? Schrijf mensen persoonlijk aan, target ze lokaal via social media of bel desnoods bij ze aan. De omgeving wilt een gezicht zien, zich gehoord voelen en weten wat er bij hen in de achtertuin gebeurd of gaat gebeuren.

Kruip in de huid van je doelgroep
Maak de participatiemogelijkheden laagdrempelig en makkelijk om aan deel te nemen. Dat verhoogt de daadwerkelijke deelname van de omgeving aan de dialoog. Het kan zijn dat je hier hulp bij nodig hebt. Denk hierbij aan culturele verschillen of taalbarrières. Onderschat de toegevoegde waarde van een herkenbaar figuur in de wijk niet. Kennis van de omgeving is goud waard en gebruik je deze informatie goed, dan helpt het jouw reputatie te verbeteren.

Bedenk en deel je doel
Bedenk goed wat je doel is. Wil je mensen informeren, input ophalen of juist wederzijds begrip ontwikkelen? Dit kan door mensen fysiek of online uit te nodigen, een platform te creëren waar mensen online informatie kunnen delen of ophalen of door zelf de straat op te gaan. Vertel ook wat het doel is van deze avond, het nieuwe platform of je persoonlijke brief. Dit allemaal door zo transparant mogelijk te werk te gaan.


Heb je jouw omgevingscommunicatie nog niet op orde? Nu is het tijd om de dialoog met de omgeving aan te gaan en hen te betrekken bij besluitvorming(en). Beter investeren in een betrokken buur, dan achteraf de relatie te moeten herstellen.
Heb je nog geen idee over de juiste invulling? Bijl PR denkt graag met je mee.