15.12.11

De overheid is een onvoorstelbaar onbetrouwbare partij om zaken mee te doen

De overheid zou haar afspraken moeten nakomen. Maar als je voor de overheid werkt, weet je dat dit niet altijd het geval is. De overheid is – zeker in een tijd van bezuinigingen – bij tijd en wijle een zeer onbetrouwbare opdrachtgever. De goede aanbesteders (kleine, vaak uitdagende opdrachten) niet te na gesproken, is er helaas te vaak sprake van grote beloften. Maar nakomen daarvan, ho maar.

Europees aanbesteden
Voordat ik een paar voorbeelden noem: eerst de praktijk. Hoe werkt het? Overheidsinstanties zijn verplicht opdrachten Europees aan te besteden. Voor degenen die daar niet bekend mee zijn: dat is een lang proces waarbij bedrijven zich moeten kwalificeren als geschikte kandidaat. In toenemende mate is daarbij de prijs doorslaggevend en niet de kwaliteit. De kosten voor de partijen die deelnemen aan een Europese aanbesteding zijn hoog. In mijn vakgebied is het niet uitzonderlijk als deelname € 20.000 tot € 30.000 in uren kost. Daarmee is er dan nog geen sprake van een opdracht, want in veel gevallen worden er drie tot zes partijen geselecteerd. Die gaan vervolgens op elke opdracht de prijsconcurrentie met elkaar aan. De contracten die voortkomen uit Europese aanbestedingen zijn zo opgesteld dat opdrachtnemers nul zekerheid hebben en maar moeten vertrouwen op de vaak ronkende ambities van de betreffende overheidsinstantie. Tot een jaar of twee geleden was er nog sprake van enige overeenkomst tussen de verwachtingen van de opdrachtgever en -nemer. Dat wordt helaas snel minder.

Ervaringen
Een paar ervaringen uit de afgelopen jaren:

  • Wij wonnen een Europese aanbesteding in een noordelijke provincie. Geschatte waarde op jaarbasis € 800.000 (voor de goede orde: dit bedrag is inclusief productiekosten, advertentieplaatsingen etc.) voor de vier geselecteerde bureaus. Werkelijk uitgevoerde klussen: € 0.
  • We wonnen een Europese aanbesteding in een provincie in het midden van het land. Geschatte waarde op jaarbasis voor de vijf geselecteerde bureaus ruim € 3 miljoen (inclusief productiekosten, advertentieplaatsingen etc.). Halverwege is de gehele opdracht volledig stilgelegd.
  • We wonnen een aanbesteding in een van de vier grote steden in Nederland. Geschatte waarde € 2,8 miljoen (inclusief kosten drukwerk, advertentieplaatsingen etc.) voor de 6 geselecteerde bureaus. Aantal werkelijk uitgevoerde opdrachten: nul
  • Een kleine stad in Zuid-Holland gaf ons een getekende opdracht om de communicatie te organiseren rondom het aanleggen van een nieuwe brug, een nieuw verkeersplan etc. Waarde ruim anderhalve ton (inclusief kosten drukwerk, advertentieplaatsingen etc.). Uiteindelijk geconsumeerd: € 12.000. Ondanks voortdurende communicatie van onze kant en talloze toezeggingen dat de klus binnenkort echt zou gaan starten, kregen we vorige week een vriendelijke brief dat ze zeer tevreden waren, maar dat de opdracht bij deze beëindigd was. Geen telefoontje, geen toelichting.

Schop onder hun kont
Ik weet uit de contacten met andere bureaus dat dit een breed gedragen ergernis is, maar iedereen houdt zijn mond want stel je voor… Ik heb besloten het toch maar eens te benoemen. Ik ben dit gedrag van overheden eigenlijk ongelooflijk zat. Juridisch klopt het allemaal vast wel. Maar moreel gezien verdienen dit soort opdrachtgevers een schop onder hun kont. Natuurlijk staat er in alle contracten dat genoemde bedragen geen garantie zijn en slechts een indicatie. Natuurlijk staat er dat er geen garanties worden geboden. Natuurlijk, natuurlijk … Maar er wordt wel voortdurend verteld dat dit er alleen maar staat om juridische redenen en dat je echt wel kunt rekenen op … etc. Gevolg is dat je daar als opdrachtnemer toch een beetje rekening mee houdt met betrekking tot de inzet van je medewerkers, in je aannamebeleid, in je omzetplanning. Want ja het is toch de verwachting dat …

‘Schone schijn opdrachten’
Stoppen we nu met werken voor de overheid? Nee, we blijven die klussen doen, wanneer we met goede mensen goede afspraken kunnen maken en mooie, ingewikkelde communicatieklussen kunnen klaren. Maar in sommige gevallen laten we de beker graag aan ons voorbijgaan. We geloven namelijk niet meer in die onzin van het overgrote deel van de Europese aanbestedingen. Voor ons geen ‘schone schijn opdrachten’ meer, die enorme investeringen vragen, maar waar in de meeste gevallen geen moer van terecht komt.

Terug naar overzicht

Zoek door ons blog

Meest gelezen

Over Bijl

De boodschap terugbrengen tot de essentie. In de juiste taal via de juiste kanalen naar de juiste doelgroep communiceren. Dat is de sleutel tot succes.

Lees meer